Değerli meslektaşlarım,
Saygıdeğer konuklarımız,
Türk Psikologlar Derneğinin geçmişine emek veren kıymetli büyüklerimiz,
Sevgili psikologlar ve psikolog adayları,
Hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlarım.
Bu akşam yalnızca 50 yılı kutlamıyoruz; bir mesleğin mücadelesini, bir örgütün dayanışmasını ve geleceğe karşı sorumluluğumuzu selamlıyoruz. Çünkü 50 yıllık bir tarih, yalnızca geçmişin değil, hâlâ süren bir mücadelenin hikâyesidir.
Çünkü elli yıl, yalnızca geçen zaman değildir. Elli yıl; bir mesleğin hafızası, bir toplumun ihtiyaçlarına verilen yanıt ve geleceğe karşı üstlenilen sorumluluktur.
Türk Psikologlar Derneği, elli yıldır psikoloji mesleğinin gelişmesi, psikologların haklarının korunması ve toplumun ruh sağlığının güçlendirilmesi için mücadele ediyor. Bu uzun yolculukta emek veren, sorumluluk üstlenen, zorluklar karşısında geri adım atmayan bütün meslektaşlarımıza; önceki dönem yöneticilerimize, şubelerimize, çalışma birimlerimize ve gönüllülerimize gönülden teşekkür ediyorum.
Bugün burada, onların emeğini saygıyla anarken, bir gerçeğin de altını çizmek istiyorum: Geçmişimizle gurur duyuyoruz ama yalnızca geçmişimizle yetinemeyiz.
Çünkü önümüzde hâlâ çözmemiz gereken çok önemli sorunlar var.
Değerli konuklar,
Türkiye’de psikoloji eğitimi önemli ölçüde yaygınlaştı. Üniversitelerimizde psikoloji bölümleri açıldı, binlerce genç bu alanda eğitim almaya başladı. Ancak asıl sorumuz şu: Eğitimdeki niceliksel büyüme, niteliksel gelişmeyle aynı ölçüde desteklenebildi mi?
Maalesef bu soruya gönül rahatlığıyla evet diyemiyoruz.
Psikoloji eğitiminin niteliği, akademik kadroların yeterliliği, uygulama olanakları, süpervizyon, etik eğitim ve mezuniyet sonrasındaki mesleki gelişim süreçleri üzerinde daha fazla durmak zorundayız. Psikoloji, yalnızca derslerin tamamlanmasıyla öğrenilebilecek bir alan değildir. İnsan davranışını anlamak, bilimsel kanıtı değerlendirmek, etik sorumluluk üstlenmek ve gerçek yaşam koşullarında yetkinlikle çalışmak ciddi bir eğitim ve yetişme süreci gerektirir.
Genç meslektaşlarımızın önemli bir bölümü, eğitimlerini tamamladıktan sonra istihdam, çalışma koşulları ve mesleki gelecek konusunda belirsizliklerle karşılaşıyor.
Bir tarafta toplumun psikolojik desteğe duyduğu ihtiyaç büyüyor; diğer tarafta bu ihtiyacı bilimsel ve etik standartlar içinde karşılamak üzere yetişmiş psikologların mesleki güvenceleri yeterince sağlamlaştırılamıyor.
Bu çelişkiyi kabul edemeyiz.
Psikologların mesleki hakları, özlük hakları, istihdam olanakları, çalışma koşulları ve yetkinliklerinin hukuki güvence altına alınması artık ertelenebilecek meseleler değildir. Psikologların görev, yetki ve sorumluluklarının açık biçimde tanımlandığı; mesleki uygulamaların bilimsel ve etik standartlarla güvence altına alındığı kapsamlı bir düzenlemeye ihtiyacımız var.
Bunu yalnızca psikologlar için istemiyoruz. Bunu, toplumun nitelikli ve güvenilir ruh sağlığı hizmetlerine erişebilmesi için istiyoruz.
Çünkü psikologların haklarını korumak, toplumun ruh sağlığını korumaktan ayrı düşünülemez.
Bu nedenle Türk Psikologlar Derneği olarak mücadelemizi sürdürüyoruz.
Son iki yılda, dernek tarihimizin en kapsamlı lobi ve savunuculuk çalışmalarından birini yürüttük. Mesleğimizin sorunlarını karar alıcılara anlatmak, ilgili kurumlarla görüşmek, psikologların hak ve taleplerini gündeme taşımak ve çözüm üretmek amacıyla yoğun bir çalışma dönemi geçirdik.
Kapıları çalmakla yetinmedik; mesleğimizin sorunlarını karar alma süreçlerinin gündemine taşımaya, taleplerimizi somutlaştırmaya ve çözümün parçası olmaya çalıştık.
Biliyoruz ki mesleki haklar kendiliğinden kazanılmıyor. Görünür olmak, anlatmak, ikna etmek, müzakere etmek ve gerektiğinde kararlılıkla itiraz etmek gerekiyor.
Bu çalışmaların tamamlanmış bir mücadelenin değil, kararlılıkla sürdürülen bir sürecin parçası olduğunu da biliyoruz. Önümüzde hâlâ alınacak çok yol var. Ancak şunu açıkça söyleyebiliriz: Psikologların sorunlarını gündeme taşıma ve çözüm arama konusunda önemli bir mesafe katettik.
Bir diğer önemli sorumluluğumuz, derneğimizi güçlendirmekti.
Çünkü güçlü bir meslek mücadelesi, güçlü bir kurumsal yapı gerektirir.
Son üç yılda Türk Psikologlar Derneğinin kurumsal ve mali yapısını güçlendirmek için ciddi bir emek ortaya koyduk. Kurumsal kapasitemizi geliştirmeye, kaynaklarımızı daha etkin ve sorumlu kullanmaya, mali sürdürülebilirliğimizi güçlendirmeye ve derneğin geleceğini daha sağlam temeller üzerine kurmaya odaklandık.
Bizim için kurumsal güç, yalnızca bir bütçenin büyümesi ya da idari işleyişin düzenlenmesi değildir. Kurumsal güç; yarın da meslektaşlarının yanında olabilmek, hukuki ve mesleki mücadeleyi sürdürebilmek, yeni çalışmalar başlatabilmek ve hiçbir kişiye bağlı kalmadan kurumsal hafızayı geleceğe aktarabilmektir.
Bir derneğin gücü, zor zamanlarda da görevini yerine getirebilme kapasitesidir.
Bu anlayışla çalıştık. Daha güçlü, daha sürdürülebilir ve geleceğe daha güvenle bakabilen bir Türk Psikologlar Derneği oluşturmak için çaba gösterdik.
Örgütlenme konusunda da önemli adımlar attık. Yeni şubelerin kurulması, yerel örgütlenmenin geliştirilmesi ve meslektaşlarımızla daha güçlü bağlar kurulması için çalıştık.
Çünkü biliyoruz ki psikologların sesi yalnızca büyük şehirlerden, yalnızca merkezden duyulmamalı. Türkiye’nin her bölgesindeki meslektaşlarımızın sorunları, beklentileri ve katkıları bu mücadelenin parçası olmalı.
Derneğimizin her şubesi, her çalışma birimi ve her gönüllüsü bu ortak mücadelenin önemli bir parçasıdır.
Ancak burada kendimize karşı dürüst olmak zorundayız.
Evet, önemli adımlar attık. Evet, kurumsal kapasitemizi güçlendirdik. Evet, örgütlenme ve savunuculuk alanlarında ilerledik. Ama hâlâ çok gerideyiz.
Psikologların haklarının tam olarak güvence altına alındığını söyleyemiyoruz. Eğitimdeki sorunların çözüldüğünü, istihdamın yeterli düzeye ulaştığını ya da mesleğimizin hak ettiği toplumsal ve hukuki konuma kavuştuğunu söyleyemiyoruz.
Bunu bir umutsuzluk ifadesi olarak değil, önümüzdeki sorumluluğun büyüklüğünü kabul ettiğimiz için söylüyorum.
Kendimizi olduğumuzdan daha ileride göstermek yerine, nerede durduğumuzu doğru değerlendirmek zorundayız.
Çünkü gerçek ilerleme, sorunları görmezden gelmekle değil, onları cesaretle kabul edip çözmekle mümkündür.
Değerli konuklarımız,
Türk Psikologlar Derneği yalnızca bir meslek örgütü değildir. Aynı zamanda bir sivil toplum kuruluşudur. Bu nedenle sorumluluğumuzu yalnızca psikologların özlük haklarıyla sınırlı görmüyoruz.
İnsanlık onuru, temel hak ve özgürlükler, eşitlik, ayrımcılıkla mücadele ve insan haklarının korunması bizim için mesleki sorumluluğumuzun ayrılmaz parçalarıdır.
Son yıllarda bu anlayışla hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çeşitli girişimlerde bulunduk; insan haklarını, toplumsal dayanışmayı ve psikolojik iyilik hâlini ilgilendiren meselelerde sözümüzü söylemeye, sorumluluk almaya çalıştık.
Çünkü insanın ruh sağlığı, içinde yaşadığı toplumsal koşullardan bağımsız değildir. İnsanların korkmadan yaşayabildiği, kendilerini özgürce ifade edebildiği, ayrımcılığa uğramadığı ve insanlık onurunun korunduğu bir toplum, ruh sağlığının da temel koşullarından biridir.
Biz psikologlar, insanı anlamaya çalışan bir bilim alanının temsilcileriyiz. Bu nedenle insanın acısına, adaletsizliğe ve hak ihlallerine karşı kayıtsız kalamayız.
İnsan onurunu savunmak, mesleğimizin dışında değil; tam merkezindedir.
Bu duruşumuzu sürdüreceğiz.
Şimdi, bu akşamın vesilesiyle bir başka konuya da değinmek istiyorum.
Bir sivil toplum kuruluşu olarak eleştiriye açık olmak zorundayız. Türk Psikologlar Derneğinin de eleştiriye kapısı her zaman açıktır. Eksiklerimizi duymak, yanlışlarımızı görmek ve kendimizi geliştirmek için eleştirinin değerini biliyoruz. Hiçbir yönetim, hiçbir kurul ve hiçbir başkan eleştiriden muaf değildir.
Ancak eleştiriyle haksızlığı, farklı görüşle bilgi kirliliğini birbirinden ayırmak gerekir.
Geride bıraktığımız dönemde, derneğimizin çalışmaları hakkında eksik, yanlış ve gerçeği yansıtmayan bilgiler üzerinden değerlendirmeler yapıldığına tanıklık ettik. Özellikle derneğimize üye olmayan bazı kişilerden gelen bu tür yaklaşımların yanında, meslektaşlarımızın bir bölümünden de benzer tutumlarla karşılaşmak bizi üzdü.
Bir kurumu eleştirmek başka şeydir; o kurumun emeğini, çalışmalarını ve mücadelesini yanlış bilgiler üzerinden değersizleştirmek başka şey.
Elbette herkesin farklı düşüncesi olabilir. Elbette yönetime itiraz edilebilir. Ancak mesleğimizin ortak geleceğini ilgilendiren konularda, en azından birbirimizi dinlemeyi, bilgiyi doğrulamayı ve emeğe hakkını teslim etmeyi başarabilmeliyiz.
Bunu bir sitemden öte, bir dayanışma çağrısı olarak ifade ediyorum.
Çünkü Türk Psikologlar Derneği, herhangi bir kişinin ya da yönetimin özel mülkü değildir. Bu dernek, elli yıllık ortak emeğimizin ürünüdür. Bugünkü yönetimler geçicidir; dernek kalıcıdır. Kişiler değişir, görevler devredilir, fakat ortak sorumluluğumuz devam eder.
Bu nedenle eleştirinin de mücadelenin de yapıcı bir zeminde buluşmasını önemsiyorum.
Birbirimizi eleştirebiliriz; ama birbirimizin emeğini yok saymadan. Farklı düşünebiliriz; ama ortak geleceğimizi zayıflatmadan.
Bizi güçlendirecek olan, herkesin aynı düşünmesi değil; farklılıklarımız içinde ortak hedefler etrafında buluşabilmemizdir.
Sevgili meslektaşlarım,
Bu akşam burada yalnızca geride bıraktığımız elli yılı değil, önümüzdeki elli yılın sorumluluğunu da konuşuyoruz.
Gelecek kuşak psikologlara nasıl bir meslek bırakacağız?
Eğitimi nitelikli, mesleki hakları güvence altında, istihdam olanakları güçlü, etik ilkeleri tartışmasız ve toplumsal itibarı hak ettiği düzeyde olan bir meslek mi?
Yoksa sorunlarını her kuşakta yeniden konuşmak zorunda kalan bir meslek mi?
Bu sorunun yanıtı hepimizin elinde.
Daha güçlü bir örgütlenmeye, daha fazla mesleki dayanışmaya, daha etkili bir savunuculuğa ve daha geniş bir ortak sorumluluk bilincine ihtiyacımız var.
Türk Psikologlar Derneğini güçlendirmek, yalnızca yönetim kurulunun görevi değildir. Şubelerimizin, üyelerimizin, genç meslektaşlarımızın, akademisyenlerimizin ve psikoloji alanında sorumluluk üstlenen herkesin katkısıyla başarabileceğimiz ortak bir hedeftir.
Ben, bu görevi üstlenmiş bir meslektaşınız ve derneğimizin genel başkanı olarak şuna inanıyorum: Önümüzdeki güçlükler ne kadar büyük olursa olsun, örgütlü, kararlı ve ilkelerine bağlı bir meslek topluluğu değişim yaratabilir.
Bugüne kadar attığımız adımları yeterli görmüyoruz. Başardıklarımızı sahiplenirken eksiklerimizin de farkındayız. Mücadelemizi sürdürecek, kurumsal yapımızı güçlendirecek, meslektaşlarımızın hakları için çalışmaya devam edecek ve insan hakları konusundaki sorumluluğumuzu yerine getireceğiz.
Bu akşamın sonunda sizlerden bir ricam var: Türk Psikologlar Derneğine yalnızca eleştirilecek ya da sorun çıktığında başvurulacak bir kurum olarak değil, birlikte güçlendireceğimiz ortak bir mesleki yuva olarak bakın.
Gelin, derneğimizi daha güçlü kılalım. Gelin, psikologların sesini daha gür duyuralım. Gelin, mesleğimizin geleceğini kişisel ayrılıklarımızın üzerinde tutalım.
Çünkü elli yıl önce başlayan bu hikâyenin geleceğini, ancak birlikte yazabiliriz.
Sözlerimi tamamlarken, bu elli yıllık yolculukta emeği geçen herkese bir kez daha teşekkür ediyorum. Bugün aramızda olmayan, ancak emekleriyle derneğimizin tarihine iz bırakan meslektaşlarımızı saygıyla anıyorum. Geleceğe umutla bakan genç psikologlara ve psikolog adaylarına da şunu söylemek istiyorum:
Bu meslek değerlidir. Bu mesleğin hakları değerlidir. İnsan onuru için verilen mücadele değerlidir. Ve bu mücadele, hepimizin ortak sorumluluğudur.
Türk Psikologlar Derneğinin ellinci yılı kutlu olsun.
Daha güçlü bir örgütlenme, daha özgür bir toplum, daha güvenceli bir meslek ve insan onurunun korunduğu bir gelecek için…
Birlikte, kararlılıkla ve umutla yürümeye devam edeceğiz.
Hepinize teşekkür ediyorum.